ปราชญ์ชุมชนด้านการทอผ้า นางวัน ปันโสม

ปราชญ์ชุมชนด้านการทอผ้า นางวัน ปันโสม วัน/เดือน/ปีเกิด 20 มีนาคม 2500. .อายุ 59 ปี ….บันทึกความรู้ของปราชญ์/ผู้ประสบความสำเร็จด้านอาชีพ 1. ความเป็นมา ในสมัยก่อน ผู้หญิงไทยจะทำเครื่องใช้ต่างๆ ในบ้านเอง งานสำคัญอย่างหนึ่งคือการทำเสื้อผ้า ผ้านุ่ง ผ้าห่ม ไว้ใช้กันในครอบครัว ในพิธีกรรมต่างๆ เกี่ยวกับการเกิด การบวช การแต่งงาน การตาย ก็ต้องใช้ผ้า ผ้าทอจึงเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับชีวิตคนไทย….2. กระบวนการ/วิธีการขั้นตอน/เทคนิค/ข้อพึงระวัง ที่ใช้ในการแก้ไขปัญหาหรือพัฒนาอาชีพ 2.1 การลอกกาวเส้นไหม นำเส้นไหมคุณภาพมาตรฐานที่ได้คัดเลือกเตรียมไว้มาทำการลอกกาว ด้วยสารลอกกาวธรรมชาติจากขี้เถ้าผักโขมโดยใช้กระบวนการลอกกาวเส้นไหมคืออัตราส่วนระหว่างสารลอกกาวต่อเส้นไหมเท่ากับ 30:1 โดยใช้เวลาในการต้มลอกกาวประมาณ 45 นาที ระดับอุณหภูมิที่ 95 องศาเซลเซียส ล้างด้วยน้ำร้อนที่อุณหภูมิที่ 95 องศาเซลเซียส น้ำอุ่นและน้ำเย็นธรรมดา บีบน้ำออกจากเส้นไหม ทำการกระตุกเส้นไหม แล้วนำเส้นไหมไปตากผึ่งให้แห้ง 2.2 ทำการค้นเส้นด้ายลักษณะเดียวกับการค้นเส้นยืน จากนั้นนำเส้นด้ายมาร้อยเข้ากับฟืม โดยการร้อยผ่านช่องฟันหวีแต่ละช่องทุกช่องๆละ 2 เส้น แล้วใช้ท่อนไม้ไผ่เล็กๆสอดเข้าในห่วงเส้นด้ายที่ร้อยเข้าช่องฟันหวีเพื่อทำการขึงเส้นด้ายให้ตรึงและจัดเรียงเส้นด้ายให้เรียบร้อย นำเครือเส้นยืนที่ค้นเสร็จเรียบร้อยแล้วไปทำการสืบหูกหรือการต่อเส้นยืนกับฟืมทอผ้าที่ได้เตรียมไว้ การต่อเส้นยืน คือ การนำเส้นไหมเส้นยืนมาผูกต่อกับเส้นด้ายในซี่ฟันหวีโดยทำการต่อที่ละเส้นจนหมดจำนวนเส้นยืน เช่น หากหน้ากว้างของผ้าเท่ากับ 12 หลบ ก็จะต้องทำการต่อเส้นยืนเท่ากับ 960 เส้น เมื่อต่อเส้นไหมเข้ากับเส้นด้ายที่อยู่ในซี่ฟันหวี่เรียบร้อยแล้ว ก็ให้นำไปขึ้นกี่ทอผ้า แล้วทำการจัดเรียงระเบียบของเส้นไหมตามช่องฟันฟืมให้เป็นระเบียบของเส้นไหมตามช่องฟันฟืม ทำการขึงตึงเส้นไหมด้วยไม้ม้วนผ้าที่ติดอยู่กับกี่ทอผ้า แล้วค่อยๆผลักฟืมพร้อมตะกอออกจากรอยต่อของเส้นไหมกับเส้นด้ายส่วนด้านหน้าของฟืมก็จะมีท่อนไม้ไผ่เช่นเดียวกับด้านหลังเพื่อทำการขึงเส้นด้ายให้ตรึงเช่นเดียวกับด้านหลังของฟืมที่กล่าวมาแล้ว จากนั้นให้ทำการเก็บตะกอฟืมแบบ 2 ตะกอ เราก็จะได้ชุดฟืมทอผ้าที่พร้อมสำหรับการทอผ้า การเก็บลายจก ใช้ไม้ไผ่ปลายแหลมทำการขิดเก็บลายตามที่กำหนด 2.3 ชายผ้าซิ่นแทบทุกผืนจะมีวิธีทำลวดลายแปลกๆ เช่น อาจจะจกไหมสลับกับฝ้ายในรูปแบบของการทอผสมปักกลายๆ แต่แทนที่จะใช้เข็มปัก เขาจะใช้ขนเม่นทำลวดลาย วิธีนี้เรียกว่า จก แต่ละบ้านจะมีลวดลายของตน.. 3. ปัจจัยแห่งความสำเร็จ มีความศรัทธา และมีใจรักที่จะสืบสานขนบธรรมประเพณี ท้องถิ่น….. เกียรติคุณ/รางวัลที่ได้รับ1) รางวัล…………รองชนะเลิศผ้าทอจก ในงานของดีฟากท่า…หน่วยงาน……….สำนักงานปกครองอำเภอฟากท่า

(Visited 1 times, 1 visits today)